Wadîe Jwaîdeh û Rola Barzanîyan ya di Komara Kurdistanê da

Wadîe Jwaîdeh û Rola Barzanîyan ya di Komara Kurdistanê da

Li gor Jwaideh, Barzanî ji bo Komara Mehabadê hem wekî hêzeke leşkerî ya girîng û hem jî wekî hêmaneke hesas bûn. Li gor nivîskar, rêveberîya Mehabadê di destpêkê de Barzanî bi awayekî erênî û semîmî pêşwazî kirine. Piştî derbasbûna wan a ber bi Îranê ve, wan bi hikûmeta Îranê re hevdîtin pêk anîne û vebijarka danîna çekan û wekî sirgûnên siyasî bicihbûnê nirxandine. Lê belê, ji ber ku wan bi rêveberiya Îranê re negihîştine peymaneke mayînde, nêzî rêveberiya Mehabadê bûne û li gel Qazî Mihemed cih girtine. Jwaideh diyar dike ku hêzên Barzaniyan li gor hêzên eşîrên din ên herêmê bêtir bidîsîplîn, bêtir perwerdekirî bûn. Ji ber vê yekê, Barzanî di demeke kurt de bûn hêza leşkerî ya herî bi bandor a Komara Mehabadê.

Mustafa Barzani

Li gor nivîskar, wan di têkoşîna li dijî artêşa Îranê de serkeftinên girîng bi dest xistine û di xurtkirina kapasîteya leşkerî ya rêveberiya Mehabadê de roleke eyan lîstine.Ligel vê yekê, Jwaideh îfade dike ku Barzanî ne tenê bi serkeftinên xwe yên leşkerî, lê di heman demê de bi bandora xwe ya li ser eşîrên din ên herêmê jî derketine pêş. Nêzîkkirina hinek eşîrên ku nedihatin ser xeta hevkarîyê bi rêya zext û gefan bo ser rêveberiya Mehabadê, giranîya Barzaniyan a di hevsengîya hêza herêmî de nîşan dide.

Vê rewşê kiriye ku Komara Mehabadê di demeke kurt de ji hêla leşkerî ve bihêztir xuya bike.Lê belê Jwaideh îma dike ku Barzanî di heman demê de ji bo rêveberiya Mehabadê hinek rîsk jî di nav xwe de dihewandin. Çimkî spartina hêza leşkerî ya Komarê bi giranî li ser hêza eşîreke diyarkirî, dikaribû hevsengiyên navxweyî yên rejîmê hesastir bike. Ji ber vê yekê, Barzanî ji bo Komara Mehabadê hem wekî hêmaneke piştgiriyê û hem jî wekî çavkanîyeke hesasîya siyasî hatine dîtin. Lêbelê, Jwaideh her wiha dîyar dike ku malbata Barzanîyan ji bo rêveberiya Mehabadê hin xetereyan diafirîne. Ji ber ku hêza leşkerî ya Komarê bi giranî bi hêzek eşîrî ya taybetî ve girêdayî ye, ev dikare hevsengiya navxweyî ya rejîmê lawaz bike. Ji ber vê yekê, malbata Barzaniyan hem wekî hêmanek piştgiriyê ya girîng û hem jî wekî çavkaniyek potansiyel a lawazîya siyasî ji bo Komara Mehabadê tê dîtin. 

Wadie Jwaideh

li gor Jwaideh, tevî ku dabînkirina piştgiriya leşkerî ya Barzaniyan ji bo Komara Mehabadê di demeke kurt de alîkariya xurtkirina rejîmê kiribe jî, di demeke dirêj de bûye sedema derketina hinek pirsgirêkên nû. li gor nivîskar, derketina hêzeke leşkerî ya wusa mezin û organîze wekî hêzên Barzaniyan di herêmeke sînordar a wekî Mehabadê de, hevsengiyên eşîrtî yên kevneşopî yên li herêmê di asteke girîng de guherandiye. Vê rewşê bi taybetî di nav eşîrên herêmî de nerazîbûn çêkiriye û ji aliyê hinek koman ve wekî celebeke 'destwerdana biyanî' hatiye nirxandin. Jwaideh dibêje ji ber ku malbata Barzaniyan ne yek ji eşîrên xwecihî yên Kurdistana Îranê bû, di nav derdorên herêmî de bêtir nearamiyê gur kir. li gor nivîskar, her çend fikra biratîya Kurdan di atmosfera siyasî ya wê demê de berbiçav bû jî, avahiyên eşîrên herêmî û têkiliyên dilsoziya kevneşopî hîn jî bi tundî berdewam dikirin. Ji ber vê yekê, destwerdana komeke çekdar û bi bandor ji derve di nav hevsengiya hêza herêmî de ji hêla hin eşîran ve wekî gefek hate dîtin. Li gel vê, Jwaideh diyar dike ku hebûna hêzên Barzaniyan a li herêmê, ji aliyê aborî û civakî ve jî bûye sedema gelek pirsgirêkan. Xwedîkirin û dabînkirina pêdiviyên komeke biçek a ji çend hezar kesan pêkhatî, ji bo herêma Mehabadê ya ku xwedî çavkaniyên aborî yên sînordar bû, barekî giran çêkiriye. Li gor nivîskar, vê rewşê kiriye ku zexta aborî ya li ser gelê herêmê zêde bibe û nexweşîya civakî kûrtir bibe.