Kıta Felsefesi

Heidegger, gizinden sıyırmak veya Türkçede doğruluk anlamına gelen aletheia kavramını Yunancadan Almancaya wahrheit olarak çevirir. Aletheia doğruluk tanrıçasıdır, ancak aynı zamanda bir şeyleri gizleyen bir tanrıçadır bu

Heidegger Varlık ve Zaman kitabının ikinci bölümünde zamansallık problemini ele alıyor. Şimdiye kadar zaman mevzusunu pek ele almamıştı. İkinci bölümde mezvuyu artık zamansallık üzerinden tartışmya başlıyor.

Sartre'a bir etik teorisi atfedecek olursak onun etiği özgürlük anlayışına, özgürlük anlayışı ise onun ontolojisine dayanır. Özgürlük, kaybettiğimiz veya kazandığımız bir şey değil, bizzat sahip olduğumuz bir şeydir. Söz gelimi biz özgürlüğün ta kendisiyiz. İşte Sartre'da özgürlüğün neden etik değil de ontolojik (ontological-freedom) bir şey olduğunu burada daha iyi anlıyoruz.

Heidegger, felsefe tarihinde kullanılan temel kavramların ilk anlamlarını ve tarih boyunca geçirdikleri dönüşümleri araştırır. Bu nedenle çoğu zaman kavramların etimolojik kökenlerine kadar geri gider. Kavramların tarih içindeki anlam kaymalarını takip ederek onların örtük varsayımlarını açığa çıkarmaya çalışır. Bu yaklaşım onu birçok durumda kendi Almanca kavramlarını üretmeye yöneltmiştir.

Heidegger’e göre bu anlayış temel bir hataya dayanır. Çünkü zaman, varlığın dışında duran ve onu içine alan bağımsız bir kap değildir. Tam tersine zaman, varlığın kendisini açığa vurma biçimidir. Başka bir ifadeyle zaman, varlığın görünüş tarzlarından biridir. Bu nedenle varlık ile zaman arasında dışsal bir ilişki değil, içsel ve kurucu bir ilişki vardır.

Heidegger’in varoluş anlayışı, Descartes’ın kapalı ve kendi içine tamamlanmış töz anlayışından farklıdır. Dasein durağan, kendi içinde bitmiş ve doymuş bir yapı değildir. Tam tersine sürekli kendi dışına taşan, kendisinden dışarı doğru yönelen bir varlıktır.

Heidegger açısından bakıldığında bir insan varlığın ne olduğunu teorik olarak açıklayamasa bile, onu yaşayarak belirli ölçülerde anlayabilir. Örneğin bir piyanist piyano çalarken, piyano yalnızca karşısında duran bir nesne olmaktan çıkar; ona belirli bir anlam ufku açar. Heidegger’in ifadesiyle varolan, kişinin önünde bir dünya gibi açımlanır.

Heidegger’in aletheia kavramına yüklediği anlam tam olarak bu! Hakikat, gündelik kullanımda çoğunlukla önermelerin bir özelliği olarak düşünülür: “Kar yağıyor” dediğimde gerçekten kar yağıyorsa cümlem doğrudur.

Kıta Felsefesi Postmodernizm genelde avrupa ve özelde Fransa'da yaygın olarak kullanılmaya başlanmış bir kavramdır. Postmodernizm kavramının kullanımını daha da gerilere götürülebilir ancak 1979'da Fransız filozof ve edebiyatçı Jean-François Lyotard'ın yazdığı "Postmodern Durum" (The Postmodern Condition) kitabının yayınlanmasıyla bu terminoloji yerleşmeye başladı. Postmodernizm'in öncülerini iki gruba ayrıabiliriz:

Fenomenoloji, çağdaş felsefenin en özgün yöntemlerinden biridir. Her ne kadar kökleri Edmund Husserl’e uzansa da, etkileri felsefeden sosyolojiye, psikolojiden siyaset bilimine kadar pek çok alanda hissedilmiştir. Husserl bu yöntemi, modern bilimin giderek insan tecrübesinden uzaklaştığını düşündüğü bir dönemde geliştirmiştir.