Yalnızlık Nedir

Yalnızlık Nedir ?

Felsefi değerlendirmeye tabi tutulan her kavramın başına geldiği gibi “yalnızlık” kavramını da “nelik” sorgusu zemininde incelemeye başlamalıyız. Bir heykeltraşın taşı yontup içindeki formu açığa çıkardığı gibi; öncelikle taşın içindeki formun açığa çıkması için kendi özüne ait olmayan parçalardan temizlenmesi gerekir. Bu temizleme işlemi, “ne” sorusunun cevaplanabilmesi için, “ne değildir” sorusunun sorulmasını talep eder.

Yalnızlık

Yalnızlık ne değildir? Bireyselleşmek “yalnızlık” değildir. Zira bireyselleşme, kişinin kendini ayrı, özerk ve özgün bir özne olarak kurmasıdır. Bilinçli bir tercihtir. Hayatın merkezine kendi taleplerini yerleştirme ve kendine özel bir düzen yaratma girişimidir. Örneğin sosyal psikolojide toplumlar “bireysel” ve “kolektivist” olarak ikiye ayrılır. Bireysel toplumlarda “ben” önalanda iken kolektivist toplumlarda “biz” önalandadır. Bireysel çıkardan çok grubun, ailenin, cemaatin ya da toplumun çıkarı öncelenir. Karışıklı bağlanma duygusu fazladır. Bu açıdan bakıldığında kolektivist toplumlarda birey; ailenin, grubun ya da toplumun bir üyesi olduğu için daima desteklendiği, hiç “yalnız” bırakılmadığı vehmi oluşabilir. Ancak öyle değildir çünkü yalnızlık, sosyal bir durumdan çok psikolojik bir histir. İsteyerek ya da istemeyerek olabilir. Çevrende insanlar hatta dostların varken bile hissedilebilir. Bağ eksikliği ve anlaşılmama duygusu vardır ve acı verici bir deneyimdir. Bu anlamda yalnızlık hem bireysel hem kolektivist toplumlarda hissedilebilir.

Yalnızlık “kimsesizlik” değildir. Ancak yalnızlığa en yakın kavramdır kimsesizlik. Biri ontolojik diğeri psikolojiktir. Kimsesizlik fiziksel olarak seni koruyup kollayan, her sıkıntında yanında olan kimsenin olmamasıdır. Acı vericidir. Yalnızlık ise daha fazlasıdır, sana sahip çıkan birilerinin varlığında bile hissedilebilir. Dünyaya fırlatılmış gibi varoluşun acısını hissetme eğilimidir.

Bu anlamda “yalnızlık” korkulan ve hatta korkulması gereken bir duygu durumdur. Arthur Schopenhauer "ayaktakımının hepsi sosyal insanlardır. Çünkü; sosyallik insan sevgisine değil yalnızlık korkusuna dayanır" diyordu. İnsanlar, birbirilerini sevdikleri için değil, yalnız hissetmemek için sosyal varlıklar olmayı seçmektedir.

Kuran’da çoğu ayette Allah’ın “kullarına yakın olduğu” ve çoğu ayetin sonunda “görüp gözeten” olduğu bildirilmektedir. Bu ayetler yalnızlığın psikolojik yüküne indirilmiş bir teselli olarak da anlaşılabilir.

Depresyon

Yalnızlık “tek başınalık” değildir. Zira tek başına olmak bir tercih hatta çoğu insan için bir lükstür. Çünkü çoğu insanın tek başına kalabildiği, sadece kendine vakit ayırabildiği çok nadir zamanlar vardır. Hatta birçok dini inanışta belirli zamanlarda “tek başına kalmak” teşvik edilir. Bakınız, “çile” kavramı, kırk gün anlamına gelir. Farsça’da (dolayısıyla Kürtçe’de) 40 sayısını ifade eden “çihl / çil / çı” kökünden türemiştir ve kırk günlük arınma sürecini anlatır. İslam’da inzivaya çekilme geleneği kırk günle sınırlandırılır. Hristiyanlıkta keşişler çilehanelerde kırk gün geçirir. Budizm’de Buda’nın kırk gün süren meditasyonu, Hinduizm’de ise tapasya yoluyla acıya katlanma pratiği yine kırk günlük bir süreyle ifade edilir. O halde tek başınalık bir arınma sürecidir. İnsanın kendi sesine kulak vermesidir. “Kendini bil” mottosunun biricik koşuludur.

Şimdi tüm bu tarihsel arkaplanı yüklenip günümüze ışınlanalım. Sosyal medyadaki profilleri göz önüne getirin. İnşa ettikleri devasa vitrinlerin arkasında öylece yok olmaya, “unutulmaya” sürünmeyen kaç kişi kaldı? Vitrinlerimizi büyüttükçe küçüldük ve küçüldükçe görünmez olduk. Tek başına kalmayı beceremediğimiz için kimsesizleştik; hatta yalnızlaştık. Kendimizi “bulma” yerine kendimizi “sunma” yolunu/yolculuğunu tercih ettiğimiz için yolculuğumuzun sonunda kendimizi yitirdik.

Geriye ne kaldı dersiniz? Tarihin akşamüstü vakti, kıyametimsi bir hava ve karanlığı teslim töreni.

Güneş imha ediliyor.. kendi ışığına muhtaçsın, ne zaman yanacaksın ki ne zamana kadar yanacaksın?

Enikonu: kendin olduğunda kendini bulacaksın.

Aramaya devam et..